26 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Lekarze pacjentom - aktualne informacje o lekach
medycyna praktyczna dla pacjentów

Kwasy tłuszczowe omega-3 (opis profesjonalny)

Działanie

Kwasy omega-3 to nienasycone kwasy tłuszczowe, z podwójnym wiązaniem w pozycji 3, licząc od atomu węgla omega, czyli najdalszego od grupy karboksylowej. Należą do nich m.in. kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA). Kwasy omega-3 są składnikami budowy fosfolipidów błon komórkowych i mitochondrialnych, mikrosomów, komórek układu nerwowego i siatkówki oka. Ich źródłem w pożywieniu są ryby morskie. Mechanizm prozdrowotnego działania EPA i DHA, obserwowanego w populacjach o dużym spożyciu ryb morskich, nie został w pełni wyjaśniony. EPA i DHA są prekursorami eikozanoidów: prostaglandyn, tromboksanów i leukotrienów. Mogą spowolniać rozwój miażdżycy poprzez zmniejszenie hipercholesterolemii oraz hamowanie agregacji płytek krwi, zmniejszać częstotliwość rytmu serca i poprawiać relaksację mięśnia sercowego oraz działać przeciwarytmicznie, a także zapobiegać migotaniu komór wywołanemu niedokrwieniem, obniżać ciśnienie tętnicze u chorych na nadciśnienie, poprawiać nerkowy przepływ krwi, zmniejszać syntezę cytokin i prozapalnych prostaglandyn oraz hamować syntezę endoteliny-1. Suplementacja oleju rybiego zawierającego DHA i EPA w badanych populacjach chorych wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka zgonu z przyczyn sercowych.

Wskazania

Uzupełnianie diety dorosłych i dzieci w nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3. Profilaktyka i leczenie uzupełniające chorób serca i układu krążenia, m.in. we wtórnej prewencji zawału serca i hipercholesterolemii. Pomocniczo w RZS. Preparaty zawierające kwasy omega-3 są stosowane również w profilaktyce zaburzeń widzenia, wspomaganiu rozwoju układu nerwowego u dzieci i profilaktyce alergii u dzieci.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Zachować ostrożność i nie stosować dużych dawek u osób z hemofilią lub skazą krwotoczną; należy również uwzględnić możliwość wydłużenia czasu krwawienia u innych pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia krawienia, np. w przypadku zabiegów chirurgicznych. W przypadku stosowania dużych dawek u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia przyjmujących leki przeciwzakrzepowe należy kontrolować parametry krzepnięcia i w razie konieczności dostosować dawkowanie. U osób z niewydolnością wątroby stosujących duże dawki należy kontrolować parametry czynności wątroby.

Interakcje

W skojarzeniu z warfaryną nie odnotowano powikłań krwotocznych, może jednak wystąpić nasilenie działania leków przeciwzakrzepowych, dlatego w trakcie stosowania większych dawek kwasów omega-3 i po zaprzestaniu ich przyjmowania należy kontrolować parametry krzepnięcia i w razie konieczności dostosować dawkowanie.

Działania niepożądane

W trakcie przyjmowania zalecanych dawek działania niepożądane zwykle nie występują. U niektórych osób mogą wystąpić: dyspepsja, nudności, objawy nadwrażliwość, zawroty głowy, zaburzenia smaku, bóle brzucha, refluks, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej lub gazu, wymioty, zaparcia, zapalenie żołądka lub jelit, hiperglikemia, zaburzenia czynności wątroby, trądzik, swędząca wysypka.

Ciąża i laktacja

W czasie ciąży i w okresie karmienia piersią można stosować suplementację kwasów omega-3, nie ma jednak danych dotyczących podawania dużych dawek.

Dawkowanie

P.o. W suplementacji zwykle 200–500 mg/d; leczniczo zwykle 500–4000 mg/d.

Preparaty na rynku polskim zawierające kwasy tłuszczowe omega-3