26 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Lekarze pacjentom - aktualne informacje o lekach
medycyna praktyczna dla pacjentów

Tiamina (opis profesjonalny)

Działanie

Pochodna pirymidyny i tiazolu; jej czynną postacią jest połączenie pirofosforanu tiaminy (kokarboksylazy) i ATP. Tiamina odgrywa istotną rolę w przemianach węglowodanów oraz w metabolizmie tkanki nerwowej. Doustne preparaty wit. B1 wchłaniają się szybko po podaniu p.o., są odkładane we wszystkich tkankach organizmu, przede wszystkim w wątrobie, mózgu, nerkach i sercu. Tiamina występuje w łupinach zbóż nasiennych, wątrobie, mleku, jajach oraz drożdżach. Jest ponadto syntetyzowana przez bakterie należące do fizjologicznej flory jelitowej. Nadmiar leku wydala się z moczem częściowo w formie niezmienionej, a częściowo w postaci metabolitów. Niedobór wit. B1 może być spowodowany jej brakiem w pożywieniu (np. zbyt monotonna dieta ryżowa lub alkoholizm), zespołem upośledzonego trawienia lub wchłaniania, odżywianiem pozajelitowym itp. Awitaminoza B1 występuje po 3 tyg. całkowitego braku tiaminy w diecie, powodującego znaczne zmniejszenie jej zasobów tkankowych i prowadzi do wystąpienia objawów choroby beri-beri, która przebiega pod postacią jednego z dwóch typów klinicznych: typu mokrego, z obrzękami: uogólnione obrzęki, wyniszczenie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, niewydolność serca i śmierć; lub typu suchego, bez obrzęków, o łagodniejszym przebiegu: bóle, zaniki mięśniowe, parestezje, obniżenie temperatury ciała, spadek ciśnienia tętniczego, porażenia nerwów i osłabienie odruchów nerwowych. Awitaminoza B1 i choroba beri-beri obecnie należą do rzadkości. Dobowe zapotrzebowanie na wit. B1 wynosi średnio ok. 1–2 mg; jest większe w przypadku diety o dużej zawartości węglowodanów i u ludzi w podeszłym wieku.

Wskazania

Preparaty tiaminy stosuje się w zapobieganiu niedoborom lub awitaminozie wit. B1 towarzyszących zespołom przebiegającym z upośledzonym trawieniem, wchłanianiem lub wywołanych żywieniem pozajelitowym i leczeniu ich. Również w leczeniu wspomagającym neuropatii, w tym polineuropatii cukrzycowej, porażeń lub stanów zapalnych nerwów obwodowych, zapaleń wielonerwowych, rwy kulszowej, encefalopatii, depresji, trudności w koncentracji, kardiomiopatii alkoholowej, upośledzenia czynności wątroby, półpaśca oraz w bólach głowy, nerwobólach, bólach mięśniowych i stawowych. Duże dawki wit. B1 podaje się po przebytych zakażeniach wirusowych, zapaleniu wątroby lub rzucawce. Tiamina podana i.m. wchłania się szybko i w całości; stosuje się ją w stanach nieprawidłowego wchłaniania jelitowego, w okresie okołooperacyjnym i u alkoholików.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Preparatów wit. B1 nie stosować i.v. Preparatów zawierających laktozę nie stosować u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, pierwotnym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Interakcje

Produkty metabolizmu tiaminy mogą unieczynniać cyjanokobalaminę. Siarczyny powodują rozpad tiaminy. Leki zobojętniające sok żołądkowy, etanol i teina zmniejszają wchłanianie tiaminy. Pirofosforan tiaminy (kokarboksylaza) nasila działanie glikozydów naparstnicy.

Działania niepożądane

Są najczęściej wynikiem nadwrażliwości lub nietolerancji na tiaminę. Mogą przebiegać jako osłabienie, uczucie gorąca, świąd, pokrzywka, nadmierne wydzielanie potu, nudności, uczucie ucisku w gardle, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc. Po podaniu i.v., szczególnie kilkakrotnie powtarzanym, może wystąpić potencjalnie śmiertelny wstrząs tiaminowy.

Ciąża i laktacja

Kategoria A. Brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tiaminy podczas karmienia piersią.

Dawkowanie

Preparaty wit. B1 P.o.: leczenie i zapobieganie awitaminozie B1 25–30 mg/d (u alkoholików podaje się większe dawki, do 100 mg/d); leczenie zespołów bólowych 2 g/d. I.m.: 100 mg/d lub co 2. dzień; następnie stopniowo zmniejsza się dawkę. Leczenie obejmuje 15–20 wstrzyknięć, może być powtarzane. Pirofosforan tiaminy (kokarboksylaza). Leczniczo. I.m. lub i.v. Dorośli. 50–100 mg 3 ×/d. Dzieci. 10–25 mg 1 ×/d. Profilaktycznie. I.v. Dawkowanie indywidualne.

Uwagi

Tiamina powoduje zwiększenie ilości wydalanego moczu. Przed podaniem i.m. zaleca się śródskórne podanie dawki próbnej.

Preparaty na rynku polskim zawierające tiamina