28 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Lekarze pacjentom - aktualne informacje o lekach
medycyna praktyczna dla pacjentów

Zopiklon (opis profesjonalny)

Działanie

Lek nasenny z grupy pochodnych cyklopirolonu. Wykazuje działanie nasenne, uspokajające, anksjolityczne, przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne. Wiąże się z podjednostkami typu omega-1 i omega-2 receptora GABAA. Efekty działania zopiklonu wiążą się ze swoistym działaniem agonistycznym na ośrodkowy kompleks receptora GABA-ergicznego, prowadzącym do otwarcia kanału chlorkowego. Działanie uspokajające i nasenne leku jest zbliżone do wykazywanego przez pochodne benzodiazepiny, natomiast właściwości przeciwlękowe, hamujące agresję i miorelaksacyjne są słabsze; siła działania przeciwdrgawkowego jest podobna, ale trwa ono krócej. Zopiklon przyspiesza zasypianie, zmniejsza liczbę przebudzeń w nocy, przedłuża czas snu, poprawia jakość snu i samopoczucie po przebudzeniu. Po podaniu leku w zalecanych dawkach występuje charakterystyczny obraz EEG, inny niż po podaniu pochodnych benzodiazepiny. U chorych na bezsenność zopiklon skraca fazę 1 snu wolnofalowego i wydłuża fazę 2. Czas trwania fazy 3. i 4. snu wolnofalowego oraz snu paradoksalnego jest zachowany lub przedłużony. Po podaniu p.o. zopiklon szybko się wchłania z przewodu pokarmowego. tmax – 1,5–2 h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku. Działanie nasenne pojawia się po 15–20 min. W ok. 45% wiąże się z białkami osocza (w 25% u osób w podeszłym wieku). Dostępność biologiczna wynosi 80%. Charakteryzuje się dużym powinowactwem do lipidów. Metabolizowany w wątrobie. Głównymi metabolitami są: N-tlenek wykazujący aktywność farmakologiczną i nieaktywny N-demetylozopiklon. t1/2 zopiklonu wynosi ok. 5 h, u chorych w podeszłym wieku ok. 7 h, a w marskości wątroby 11 h. t1/2 N-tlenku wynosi 4,5 h, a t1/2 N-demetylozopiklonu – 7,4 h. In vivo zopiklon nie indukuje enzymów mikrosomalnych. Eliminacja leku odbywa się głównie w wyniku biotransformacji. Zopiklon wydalany jest w 80% z moczem głównie w postaci metabolitów, w ok. 16% z kałem. 4–5% wydalane jest w postaci niezmienionej. Po wielokrotnym podaniu nie dochodzi do kumulacji zopiklonu ani jego metabolitów. Klirens osoczowy zopiklonu u chorych z marskością wątroby zmniejsza się o ok. 40%, co wiąże się ze zwolnieniem procesów demetylacji.

Wskazania

Krótkotrwałe leczenie bezsenności (przejściowej, krótkotrwałej lub przewlekłej) u dorosłych (trudności w zasypianiu, spłycony sen, wczesne poranne budzenie się).

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, niewydolność oddechowa, ciężka postać zespołu bezdechu sennego, ciężka niewydolność wątroby, myasthenia gravis. Nie stosować u dzieci i młodzieży do 18. rż. Stosowanie zopiklonu, podobnie jak pochodnych benzodiazepiny, może powodować uzależnienie fizyczne i psychiczne; ryzyko uzależnienia zwiększa się wraz z dawką i czasem leczenia, jest też większe u pacjentów nadużywających leków, substancji psychoaktywnych lub alkoholu w przeszłości lub obecnie oraz osób z wyraźnymi zaburzeniami osobowości. Nagłe odstawienie leku, zwłaszcza po długotrwałym stosowaniu, może powodować bezsenność z „odbicia” lub zespół abstynencyjny z takimi objawami jak: ból głowy, ból mięśni, silny lęk, napięcie, niepokój, splątanie, drażliwość, a w ciężkich przypadkach również: derealizacja, depersonalizacja, przeczulica słuchowa, zdrętwienie i mrowienie kończyn, nadwrażliwość na światło, hałas lub kontakt fizyczny, omamy, napady drgawkowe. Długotrwałe stosowanie leku może prowadzić do rozwoju tolerancji. Po przyjęciu leku istnieje ryzyko wystapienia reakcji paradoksalnych, takich jak: niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresywność, urojenia, napady wściekłości, psychozy, omamy, koszmary senne; ryzyko takich reakcji jest większe u dzieci i osób w podeszłym wieku; w przypadku wystąpienia reakcji paradoksalnych lek należy odstawić. Pacjent powinien mieć zapewniony nieprzerwany sen przez 7–8 h po przyjęciu zopiklonu; zmniejsza to ryzyko wystąpienia niepamięci następczej. U pacjentów przyjmujących zopiklon zgłaszano chodzenie oraz inne czynności dokonywane podczas snu (np. przygotowywanie i spożywanie posiłków, prowadzenie samochodu, telefonowanie), połączone z całkowitą amnezją dotyczącą tych wydarzeń; ryzyko takich zachowań zwiększa się, jeśli lek przyjmowany jest z alkoholem lub innymi substancjami działającymi na OUN oraz w przypadku stosowania dawek większych niż zalecane; zaleca się odstawienie leku. Zopiklonu nie należy stosować jako jedynego leku w leczeniu depresji lub lęku związanego z depresją. Zachować ostrożność u osób podających w wywiadzie nadużywanie alkoholu lub leków. Preparatów zawierających laktozę nie należy stosować u osób z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, pierwotnym niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.

Interakcje

Zopiklon nasila działanie leków wpływających depresyjnie na OUN (neuroleptyków, leków nasennych, anksjolityków, leków przeciwdepresyjnych, opioidów, leków przeciwpadaczkowych, leków do znieczulenia ogólnego, leków przeciwhistaminowych działających uspokajająco), alkoholu. W przypadku równoległego stosowania z opioidami może wystąpić nasilenie euforii, co może zwiększać ryzyko uzależnienia. Zopiklon stosowany z lekami zwiotczającymi mięśnie może nasilać to działanie. Ponieważ zopiklon jest metabolizowany z udziałem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P-450, jego działanie mogą nasilać leki hamujące izoenzymy cytochromu P-450 i nasilać jego działanie, np. antybiotyki makrolidowe (erytromycyna zwiększa AUC zopiklonu o 80%), leki przeciwgrzybicze pochodne azolu, inhibitory proteazy HIV, sok grejpfrutowy; należy rozważyć zmniejszenie dawki zopiklonu. Induktory izoenzymu CYP3A4 (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, preparaty ziela dziurawca) mogą zmniejszać stężenie zopiklonu we krwi i osłabiać jego działanie; konieczne może być zwiększenie dawki leku. Atropina zmniejsza stężenie zopiklonu we krwi, metoklopramid je zwiększa. Podczas równoległego podawania z karbamazepiną następuje zwiększenie stężenia zopiklonu i zmniejszenie stężenia karbamazepiny we krwi; występuje addytywne działanie na czynność psychomotoryczną. W okresie stosowania leku nie zaleca się spożywania alkoholu.

Działania niepożądane

Bardzo często: gorzki lub metaliczny smak w ustach. Często: senność następnego dnia, zmniejszona czujność, ból i zawroty głowy. Rzadko: reakcje alergiczne, świąd, wysypka, zmniejszenie wrażliwości emocjonalnej, splątanie, reakcje paradoksalne (takie jak depresja, niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, urojenia, napady wściekłości, omamy, koszmary senne, psychozy, zaburzenia zachowania), uzależnienie, amnezja, zaburzenia koordynacji, suchość w ustach, osłabienie mięśni, zmęczenie, łagodne do umiarkowanego zwiększenie aktywności aminotransferaz i/lub fosfatazy zasadowej w surowicy, jak również ataksja i podwójne widzenie (głównie na początku leczenia, zazwyczaj ustępują po ponownym podaniu). Bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka, rumień wielopostaciowy, zmniejszenie libido. Z nieznaną częstotliwością: uzależnienie fizyczne i psychiczne, somnambulizm. W przypadku przedawkowania: zawroty głowy, letarg, ataksja, różnego stopnia zahamowanie OUN od senności do śpiączki; jeśli lek nie zostanie przyjęty z innymi lekami hamującymi OUN lub alkoholem, zwykle nie występują objawy zagrażające życiu. Leczenie objawowe i podtrzymujące: płukanie żołądka, monitorowanie układu krążenia i oddechu. Jako antidotum można stosować flumazenil (wybiórczy antagonista receptorów benzodiazepinowych). Należy pamiętać o ryzyku wystąpienia drgawek po podaniu flumazenilu, zwłaszcza u chorych długotrwale przyjmujących pochodne benzodiazepiny lub w przypadku przedawkowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Hemodializa nie jest skuteczną metodą usuwania zopiklonu z osocza.

Ciąża i laktacja

Kategoria B. Nie zaleca się stosowania w ciąży. Jeśli dojdzie do przyjmowania leku w ciąży, u noworodka mogą wystąpić objawy odstawienne. Podawanie leku w III trymestrze lub w okresie porodu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zespołu dziecka wiotkiego (floppy infant syndrome), charakteryzującego się u noworodka hipotonią, hipotermią, zaburzeniami oddychania i odruchu ssania. Zopiklon przenika do pokarmu kobiecego. Nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie

Leczenie powinno trwać jak najkrócej, nie dłużej niż 4 tyg., włącznie z okresem stopniowego zmniejszania dawki leku; dłuższy czas leczenia może być zalecony jedynie po ponownej dokładnej ocenie stanu pacjenta. P.o. dorośli 7,5 mg tuż przed wieczornym spoczynkiem. U osób w podeszłym wieku, osłabionych, a także u osób z niewydolnością wątroby i/lub nerek albo przewlekłą niewydolnością oddechową początkowo 3,75 mg przed snem, w razie potrzeby można zwiększyć do 7,5 mg. Czas trwania leczenia w bezsenności przejściowej – 2–5 dni, w bezsenności krótkotrwałej – 2–3 tyg.

Uwagi

W okresie stosowania zopiklonu, również w następnym dniu po przyjęciu leku, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu.

Preparaty na rynku polskim zawierające zopiklon