Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Irynotekan (opis profesjonalny)

Działanie

Lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów topoizomerazy I, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny – alkaloidu uzyskiwanego z drzewa Camptotheca acuminata. Topoizomeraza I poprzez indukcję odwracalnych nacięć w pojedynczym łańcuchu DNA zmniejsza jego napięcie torsyjne. Irynotekan i jego aktywny metabolit – 7-etylo-10-hydroksykamptotecyna (SN-38) – wiążą się z kompleksem składającym się z DNA i topoizomerazy I, przez co zapobiegają ponownemu połączeniu nici (religacji) pojedynczego łańcucha. Cytotoksyczność irynotekanu wiąże się z uszkodzeniem podwójnej spirali DNA w trakcie jej syntezy, kiedy to enzymy replikacyjne wchodzą w reakcję z trzeciorzędowym kompleksem składającym się z topoizomerazy I, DNA i irynotekanu lub SN-38. Komórki ssaków nie potrafią skutecznie naprawiać powstałych w ten sposób uszkodzeń podwójnej spirali DNA i w rezultacie dochodzi do ich śmierci. Irynotekan jest rozpuszczalnym w wodzie prekursorem swego aktywnego metabolitu SN-38, który ma charakter lipofilny. SN-38 jest ok. 1000 razy silniejszym inhibitorem topoizomerazy I niż irynotekan. Działanie cytotoksyczne obu związków jest zależne od czasu i swoiste dla fazy S. In vitro nie są rozpoznawane przez glikoproteinę P MDR, która jest odpowiedzialna za oporność wielolekową komórek nowotworowych, wykazują także działanie cytotoksyczne względem populacji komórek opornej na doksorubicynę i winblastynę. Wykazuje działanie cytotoksyczne przeciwko modelowym nowotworom mysim: gruczolakorakom piersi, trzustki, jelita grubego, przeciwko nowotworom ludzkim przeszczepianym zwierzętom: gruczolakorakowi okrężnicy, piersi, żołądka; jest również aktywny w przypadku nowotworów wykazujących ekspresję glikoproteiny P MDR (białaczki P388 oporne na winkrystynę i doksorubicynę). Irynotekan wykazuje także działanie hamujące na acetylocholinoesterazę. Nie wykazuje oporności krzyżowej z 5-fluorouracylem. tmax SN-38 wynosi 1 h po trwającym 90 min wlewie i.v. leku. Irynotekan wiąże się z białkami osocza w 65%, SN-38 w 95%. Wydalany jest trójfazowo, średni t1/2 w pierwszej fazie wynosi ok. 12 min, w drugiej fazie – 2,5 h, a w fazie końcowej – 14,2 h, SN-38 natomiast wydala się dwufazowo, średni t1/2 w fazie końcowej wynosi 13,8 h. Przekształcenie irynotekanu w jego aktywny metabolit SN-38 następuje w wątrobie na drodze hydrolizy przy udziale karboksyloesterazy. SN-38 ulega koniugacji z kwasem glukuronowym. Irynotekan i jego metabolity wydalane są z moczem i żółcią. U chorych, u których stężenie bilirubiny przekracza 1,5–3 razy górną granicę normy, klirens irynotekanu jest zmniejszony o ok. 40%.

Wskazania

Leczenie pierwszego rzutu zaawansowanego raka okrężnicy i odbytnicy w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym u chorych, którzy nie otrzymywali uprzednio chemioterapii, lub w monochemioterapii u chorych po niepowodzeniu leczenia 5-fluorouracylem. Leczenie skojarzone z cetuksymabem pacjentów z receptorem naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR), z genem KRAS typu dzikiego po niepowodzeniu terapii cytotoksycznej zawierającej irynotekan lub u osób nieleczonych dotychczas z powodu raka jelita grubego z przerzutami. Leczenie pierwszego rzutu w skojarzeniu z 5-fluorouracylem, kwasem folinowym i bewacyzumabem rozsianej postaci raka okrężnicy lub odbytnicy. Leczenie pierwszego rzutu rozsianej postaci raka jelita grubego, w skojarzeniu z kapecytabiną i bewacyzumabem lub bez niego. Stosowany również w badaniach klinicznych w przypadkach drobnokomórkowego i niedrobnokomórkowego raka płuca, raka piersi, wątroby, jajnika, szyjki macicy, przełyku, żołądka, trzustki, nerki, międzybłoniaka oraz nowotworów złośliwych głowy i szyi.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Przewlekłe choroby zapalne jelit i/lub niedrożność jelita grubego. Niewydolność szpiku, która uniemożliwia chemioterapię. Stężenie bilirubiny w surowicy 3-krotnie przekraczające górną granicę normy. W trakcie leczenia przed każdorazowym podaniem leku konieczna jest kontrola czynności wątroby i co tydzień morfologii krwi obwodowej z obrazem odsetkowym. Stan sprawności >2 według klasyfikacji ŚOZ. Jednoczesne podawanie preparatów dziurawca. Późna biegunka powodująca odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe lub posocznicę może zagrażać życiu chorego. Konieczne jest szybkie zastosowanie loperamidu oraz monitorowanie stanu chorych i w razie konieczności wyrównanie zaburzeń elektrolitowych i/lub rozpoczęcie antybiotykoterapii, jeśli u chorego stwierdza się niedrożność jelit, gorączkę lub ciężką neutropenię. U chorych, u których istnieje ryzyko wystąpienia powikłań, zwłaszcza klasyfikowanych do grupy 2 według ŚOZ, lub gdy można podejrzewać, że chorzy nie będą w stanie przestrzegać zaleceń dotyczących postępowania w razie wystąpienia działań niepożądanych, zaleca się ścisły nadzór szpitalny. Jeśli biegunce towarzyszy gorączka lub wymioty, konieczne jest dożylne uzupełnianie płynów lub nie ma poprawy po 48 h stosowania loperamidu, chorych należy hospitalizować. Loperamidu nie należy stosować profilaktycznie. W przypadku wystąpienia ostrego zespołu cholinergicznego (wczesna biegunka, pocenie się, bolesne skurcze brzucha, łzawienie, zwężenie źrenic, ślinienie), jeśli nie ma przeciwwskazań, należy podać siarczan atropiny s.c. (ostrożnie w przypadku chorych na astmę); u osób, u których ostry i ciężki zespół cholinergiczny występował już wcześniej, zaleca się profilaktyczne zastosowanie siarczanu atropiny podczas podawania kolejnych dawek irynotekanu. Podczas leczenia zaleca się wykonywanie co tydzień kontrolnego badania morfologii z rozmazem. Przed rozpoczęciem leczenia oraz przed każdym cyklem chemioterapii należy wykonywać badania czynności wątroby. Ze względu na ryzyko wystąpienia śródmiąższowego zapalenia płuc pacjentów z czynnikami ryzyka należy monitorować pod kątem objawów ze strony układu oddechowego. Nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku u dzieci. Należy zachować ostrożność i monitorować chorych w podeszłym wieku ze względu na większe ryzyko wystąpienia u nich późnej biegunki.

Interakcje

Synergizm in vitroin vivo z fluorouracylem, winkrystyną, cisplatyną, cytarabiną, mitomycyną, amsakryną i bleomycyną. Nasilenie działań niepożądanych (supresja szpiku kostnego, biegunka) w przypadku równoległego stosowania innych leków przeciwnowotworowych. Występowanie akatyzji w razie łącznego stosowania z prochlorperazyną. Irynotekan wykazuje działanie hamujące aktywność cholinoesterazy, dlatego nie można wykluczyć interakcji z lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, np. wydłużenie czasu trwania blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez suksametonium, i zniesienia blokady po niedepolaryzujących lekach zwiotczających mięśnie. Stosowanie leków przeciwdrgawkowych indukujących izoenzym CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina) powoduje osłabienie działania irynotekanu i jego metabolitów, a także nasila glukuronidację oraz wydzielanie z żółcią, natomiast równoległe stosowanie substancji zmniejszających aktywność CYP3A4 (np. ketokonazol) istotnie zwiększa AUC czynnego metabolitu. Należy unikać stosowania irynotekanu w skojarzeniu z lekami indukującymi lub hamującymi CYP3A4. Równoległe stosowanie preparatów zawierających ziele dziurawca zmniejsza stężenie czynnego metabolitu. U chorych leczonych irynotekanem poddanych uprzednio radioterapii okolicy miednicy lub jamy brzusznej występuje zwiększone ryzyko mielosupresji. Deksametazon może zwiększać ryzyko limfocytopenii. Równoległe stosowanie leków przeczyszczających może zwiększać częstość występowania i nasilenie biegunek u chorych leczonych irynotekanem. W razie wystąpienia nasilonej biegunki, neutropenii lub leukopenii podczas skojarzonego stosowania irynotekanu z bewacyzumabem należy zmniejszyć dawkę irynotekanu. Jednoczesne stosowanie 5-fluorouracylu i kwasu folinowego nie wpływa na farmakokinetykę irynotekanu. Brak dowodów wskazujących, że profil bezpieczeństwa irynotekanu zmienia się pod wpływem stosowanego równolegle cetuksymabu. Jednoczesne stosowanie irynotekanu i atazanawiru może zwiększać ekspozycję na czynny metabolit irynotekanu. Należy unikać szczepienia pacjentów szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje; można podawać szczepionki zawierające martwe lub inaktywowane organizmy, jednak odpowiedź może być osłabiona.

Działania niepożądane

Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunki prowadzące do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Wczesna biegunka – występuje do 24 h po podaniu leku i towarzyszy jej ostry zespół cholinergiczny: zwężenie źrenic, łzawienie, zaburzenia widzenia, zapalenie spojówek, nieżyt nosa, nasilone wydzielanie śliny, pocenie się, rozszerzenie naczyń krwionośnych, spadek ciśnienia tętniczego, dreszcze, uczucie rozbicia, bóle brzucha – leczenie 0,25–1 mg atropiny s.c. Późna biegunka – występuje po 24 h i nieleczona może zagrażać życiu chorego; leczenie początkowo 4 mg loperamidu, następnie 2 mg co 2 h przez 12–48 h, aż upłynie 12 h bez biegunki, w skojarzeniu z antybiotykami o szerokim spektrum działania, szczególnie w przypadkach współwystępującej neutropenii. Zaparcie, dyspepsja, neutropenia, leukopenia, zakażenia, małopłytkowość, niedokrwistość, gorączka, krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy, w tym zapalenie kątnicy, niedokrwienne i wrzodziejące zapalenie okrężnicy, brak łaknienia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, niedrożność jelit, łagodne skórne reakcje alergiczne, odczyny w miejscu podania, osłabienie, bóle głowy i pleców, przemijająca utrata włosów, skurcze mięśniowe, mrowienie, bardzo rzadko przemijające zaburzenia mowy, zwiększenie aktywności amylazy i/lub lipazy w surowicy, zaburzenia czynności nerek, niedociśnienie, niewydolność serca u chorych z posocznicą, nadciśnienie, sporadycznie perforacja jelita, duszność. W przypadku przedawkowania najczęściej opisywano ciężką neutropenię i ciężką biegunkę. Brak swoistego antidotum. Leczenie objawowe i podtrzymujące, należy zapobiegać odwodnieniu na skutek biegunki i rozpocząć antybiotykoterapię.

Ciąża i laktacja

Kategoria D. Nie stosować w okresie ciąży i karmienia piersią. W trakcie leczenia należy stosować skuteczne metody antykoncepcji.

Dawkowanie

Wlew i.v. trwający 30–90 min. Istnieje kilka schematów podawania leku. Monoterapia: 350 mg/m2 pc. 1 ×/3 tyg. W leczeniu skojarzonym: 180 mg/m2 pc. 1 ×/2 tyg., w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym, które podaje się we wlewie i.v. po skończeniu wlewu z irynotekanu; stosuje się także 125 mg/m2 pc. 1 ×/tydz. przez 4 tyg., następnie 2 tyg. przerwy. Dawki irynotekanu można modyfikować w kolejnych cyklach w zależności od nasilenia działań niepożądanych (szczegółowe informacje – patrz: zarejestrowane materiały producenta). Leczenie kontynuować do czasu wystąpienia progresji nowotworu lub znacznego nasilenia działań niepożądanych. U chorych z zaburzeniem czynności wątroby dawkowanie leku należy dostosować do stężenia bilirubiny we krwi (szczegółowe informacje – patrz: zarejestrowane materiały producenta). U chorych z zaburzeniami czynności nerek nie zaleca się stosowania leku ze względu na brak badań klinicznych. U chorych w podeszłym wieku należy szczególnie ostrożnie dostosować dawki, biorąc pod uwagę możliwe współistniejące zaburzenia czynności wątroby lub nerek.

Uwagi

Ze stosowaniem irynotekanu wiąże się umiarkowane ryzyko wystąpienia wymiotów; zaleca się zapobiegawcze stosowanie antagonisty receptora serotoninowego i deksametazonu. Po pierwszym leczeniu kolejny cykl chemioterapii po tygodniu należy opóźnić u chorych z biegunką do momentu powrotu czynności jelit do normy. Ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy i zaburzeń widzenia, które mogą wystąpić do 24 h po podaniu leku, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu. Roztwór można przechowywać 12 h w temp. pokojowej lub 24 h w temp. 2–8°C. Lek powinien być podawany pod nadzorem onkologa klinicznego z odpowiednim doświadczeniem w stosowaniu leków przeciwnowotworowych.

Preparaty na rynku polskim zawierające irynotekan

Campto (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)
Irinotecan Accord (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)
Irinotecan Fresenius (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)
Irinotecan Kabi (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)
Irinotecan medac (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)
Irinotecan-Ebewe (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.