Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Sitagliptyna (opis profesjonalny)

Działanie

Lek z grupy związków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, silny wybiórczy inhibitor peptydazy dipeptydylowej (DPP-4). Po podaniu sitagliptyny dochodzi do szybkiego i całkowitego hamowania DPP-4, następowego zwiększenia stężenia endogennych inkretyn GLP-1 (glukagonopodobny peptyd) i GIP (żołądkowy peptyd hamujący, znany także jako zależny od glukozy peptyd insulinotropowy). Poprawia wrażliwość komórek β wysp Langerhansa na glukozę i zwiększa zależne od glukozy wydzielanie insuliny. U chorych na cukrzycę typu 2 sitagliptyna znacząco poprawia markery czynności komórek β, w tym HOMA-β, stosunek proinsuliny do insuliny oraz wskaźniki reaktywności komórek β na test tolerancji często podawanego posiłku. Zwiększając stężenie GLP-1, sitagliptyna poprawia również wrażliwość komórek α na glukozę, co powoduje bardziej dostosowane do stężenia glukozy wydzielanie glukagonu. GLP-1 nie zaburza prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię. Zwiększenie współczynnika insulina/glukagon podczas hiperglikemii w wyniku zwiększonego stężenia inkretyn skutkuje zmniejszonym wątrobowym wydzielaniem glukozy na czczo i po posiłku, a w konsekwencji – zmniejszeniem glikemii i odsetka HbA1c. Sitagliptyna szybko wchłania się po podaniu p.o., tmax wynosi 1–4 h. Posiłek nie wypływa na farmakokinetykę leku. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 87%, lek wiąże się odwracalnie z białkami osocza w 38%. Sitagliptyna jest wydalana głównie przez nerki w mechanizmie aktywnego wydzielania kanalikowego (87% dawki, z czego 79% w postaci niezmienionej), 13% wydala się z kałem. Metabolizm leku ma drugorzędne znaczenie, biorą w nim udział enzymy cytochromu P-450 (CYP3A4 i CYP2C8). Sitagliptyna nie hamuje ani nie indukuje enzymów cytochromu P-450. Sitagliptyna jest substratem dla ludzkiego transportera anionów organicznych (hOAT-3), który może uczestniczyć w eliminacji sitagliptyny przez nerki. Sitagliptyna jest także substratem dla glikoproteiny P, która może pośredniczyć w eliminacji sitagliptyny przez nerki. t1/2 wynosi ok. 12,4 h. U chorych z zaburzeniami czynności nerek średniego i ciężkiego stopnia oraz poddawanych hemodializie zaobserwowano odpowiednio 2- i 4-krotne zwiększenie AUC – zalecane jest dostosowanie dawki.

Wskazania

Leczenie cukrzycy typu 2 w celu poprawy kontroli glikemii: 1) w monoterapii u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana za pomocą diety i ćwiczeń fizycznych i u których stosowanie metforminy jest niewłaściwe z powodu przeciwwskazań albo nietolerancji; 2) w skojarzeniu z metforminą u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana mimo stosowania diety, ćwiczeń fizycznych i metforminy w monoterapii; 3) w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana mimo stosowania diety, ćwiczeń fizycznych i pochodnej sulfonylomocznika w monoterapii oraz u których stosowanie metforminy jest niewłaściwe z powodu przeciwwskazań lub nietolerancji; 4) w skojarzeniu z agonistą receptora PPARγ (pochodną tiazolidynodionu) u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana mimo stosowania diety, ćwiczeń fizycznych i pochodnej tiazolidynodionu w monoterapii; 5) w skojarzeniu z metforminą i pochodną sulfonylomocznika u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana mimo stosowania diety, ćwiczeń fizycznych i metforminy w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika; 6) w skojarzeniu z agonistą receptora PPARγ i metforminą u chorych, u których glikemia jest niedostatecznie kontrolowana mimo stosowania diety, ćwiczeń fizycznych i agonisty receptora PPARγ w skojarzeniu z metforminą. Leczenie uzupełniające w stosunku do insuliny (z metforminą lub bez niej), kiedy dieta i ćwiczenia fizyczne w połączeniu ze stałą dawką insuliny nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Lek nie jest wskazany u chorych na cukrzycę typu 1 ani do leczenia cukrzycowej kwasicy ketonowej. Nie przeprowadzono badań nad stosowaniem u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W razie podejrzenia wystąpienia zapalenia trzustki, należy przerwać stosowanie sitagliptyny i innych leków, mogących być przyczyną zapalenia trzustki. W badaniach klinicznych z zastosowaniem sitagliptyny w monoterapii albo leczeniu skojarzonym z metforminą i/lub agonistą receptora PPAR-γ częstość występowania hipoglikemii obserwowana podczas leczenia była podobna do częstości występowania hipoglikemii w grupie chorych otrzymujących placebo. W przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną częstość występowania hipoglikemii była większa niż w grupie chorych otrzymujących placebo. Należy rozważyć zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia hipoglikemii. Przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo w trakcie jego trwania należy ocenić czynność nerek; dawkowanie dostosować w zależności od klirensu kreatyniny. W przypadku podejrzenia wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie leku. Nie stosować u dzieci i młodzieży do 18. rż. ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności. Podczas stosowania u chorych w wieku podeszłym zachować ostrożność. Stosowanie sitagliptyny może się wiązać z wystąpieniem bólu stawów; ból ten może być ostry i może prowadzić do zaburzenia funkcjonowania stawów. Powinno się wziąć pod uwagę, że przyczyną wystąpienia ostrego, utrzymującego się bólu stawów, może być stosowanie leku; w razie konieczności lek odstawić.

Interakcje

Ryzyko wystąpienia interakcji o istotnym znaczeniu klinicznym jest małe. Podczas stosowania skojarzonego z dużymi dawkami metforminy (2 g/d) nie obserwowano istotnej zmiany farmakokinetyki sitagliptyny. W badaniach nad stosowaniem sitagliptyny z cyklosporyną, która jest inhibitorem glikoproteiny p, obserwowano zwiększenie cmax i AUC sitagliptyny odpowiednio o: 68% i 29%; nie należy się spodziewać istotnych klinicznie interakcji z innymi substancjami hamującymi glikoproteinę P. U chorych z prawidłową czynnością nerek metabolizm z udziałem CYP3A4, ma niewielki wpływ na klirens sitagliptyny. Metabolizm może być bardziej istotny w eliminacji sitagliptyny u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub w krańcowej niewydolności nerek. Zatem istnieje możliwość, że silnie działające inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sitagliptyny u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Transport sitagliptyny hamowany był w warunkach in vitro przez probenecyd. Badania in vitro wskazują, że sitagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów cytochromu P-450. W badaniach klinicznych sitagliptyna nie powodowała istotnych zmian farmakokinetyki metforminy, glibenklamidu, simwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny i doustnych środków antykoncepcyjnych. Wykazała natomiast niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Lek może być słabym inhibitorem glikoproteiny P, ma niewielki wpływ na farmakokinetykę digoksyny (powoduje niewielkie zwiększenie cmax i AUC digoksyny). Dostosowanie dawki digoksyny nie jest zalecane, należy natomiast obserwować chorych pod kątem wystąpienia objawów toksyczności digoksyny.

Działania niepożądane

W monoterapii – często: hipoglikemia, ból głowy, zapalenie kości i stawów, ból kończyn, zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła; niezbyt często: zawroty głowy, zaparcia; z częstością nieznaną: wymioty. W skojarzeniu z metforminą – często: hipoglikemia, nudności, wzdęcia, wymioty; niezbyt często: senność, biegunka, zaparcia, ból brzucha, zmniejszenie stężenia glukozy we krwi; z częstością nieznaną: ból kończyn. W skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika – często: hipoglikemia; z częstością nieznaną: wymioty, ból kończyn. W skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika i metforminą – bardzo często: hipoglikemia; często: zaparcia; z częstością nieznaną: wymioty, ból kończyn. W skojarzeniu z agonistą receptora PPAR-γ – często: hipoglikemia, wzdęcia, obrzęk obwodowy, zmniejszenie stężenia glukozy we krwi; z częstością nieznaną: wymioty, ból kończyn. W skojarzeniu z agonistą receptora PPAR-γ i metforminą – często: hipoglikemia, obrzęk obwodowy; z częstością nieznaną: wymioty, ból kończyn. W skojarzeniu z insuliną (z metforminą lub bez niej) – często: hipoglikemia, ból głowy, grypa; niezbyt często: suchość w jamie ustnej, zaparcia; z częstością nieznaną: wymioty, ból kończyn. Poza tym niezależnie od leku kojarzonego z sitagliptyną (częstość nieznana): reakcje nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, ostre zapalenie trzustki, martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki (niekiedy zakończone zgonem), obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, zapalenie naczyń skóry, złuszczające choroby skóry (w tym zespół Stevensa i Johnsona), bóle stawów i mięśni, ból pleców, zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek. W przypadku przedawkowania leczenie objawowe. Dializa usuwa powoli sitagliptynę z krążenia (13,5% dawki w ciągu 3–4 h hemodializy), w razie potrzeby można rozważyć przeprowadzenie przedłużonej hemodializy. Nie wiadomo, czy dializa otrzewnowa jest skuteczna w usuwaniu sitagliptyny z ustroju.

Ciąża i laktacja

Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję po stosowaniu dużych dawek leku; potencjalne zagrożenie dla człowieka nie jest znane. Leku nie należy stosować w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały, że sitagliptyna przenika do mleka. Nie wiadomo, czy jest wydzielana do pokarmu kobiecego, nie należy stosować w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie

P.o., z posiłkiem lub niezależnie od niego. Dorośli. 100 mg 1 ×/d. W przypadku pominięcia dawki należy przyjąć ją jak najszybciej. Nie przyjmować podwójnej dawki w tym samym dniu. W przypadku stosowania leku w skojarzeniu z metforminą i/lub agonistą receptora PPARγ należy utrzymać dotychczasową dawkę tych leków; w przypadku stosowania w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną można rozważyć zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika albo insuliny w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia hipoglikemii. U chorych z łagodnym zaburzeniem czynności nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki. W umiarkowanym zaburzeniu czynności nerek (klirens kreatyniny 30–50 ml/min) – 50 mg 1 ×/d. U chorych z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub ze schyłkową niewydolnością nerek wymagającą stosowania hemodializ – 25 mg 1 ×/d. Nie ma konieczności dostosowania dawki u osób w podeszłym wieku lub z łagodnym albo umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby.

Uwagi

Nie przeprowadzono badań nad wpływem sitagliptyny na prowadzenie pojazdów i obsługiwanie urządzeń mechanicznych w ruchu, ale należy brać pod uwagę, że lek może powodować zawroty głowy i senność.

Preparaty na rynku polskim zawierające sitagliptyna

Januvia (tabletki powlekane)
Ristaben (tabletki powlekane)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.